F
faust
Ziyaretçi
Anorganik kimya dersimizden de yakından tanıdığımız ve bir çok yerde gübre olarak kullanılan NaNO2 asitlerle reaksiyonu sonucu ‘nitrozlama’ maddesi olarak davranan bazı ürünler oluştururlar ve bu ürünler nitrozil katyonu ile reaksiyon verirler.Burada konunun daha iyi anlaşılması için nitröz asidin nitrozil katyonunu başlatıcısı olarak bilmemiz yeterlidir.
Aminler nitrozolanması yani aminler olarak nitröz asitlerle iyi bir şekilde gerçekleşen türlerdir ve bu amin nitrozil katyonundaki azotu atarak nükleofil gibi davranır.Birinci basamakta kaybedilen bu bir proton sonucu N-Nitrozolamin yani diğer adıyla nitrozaminler oluşur.Bunların neredeyse tamamı hemen hemen kanserojendir ve günlük hayatta çoğu zaman karşımıza çıkmaktadırlar.Konudan uzaklaşmama adına birkaç örnekle konumuza dönebiliriz.
Örneğin,nitrozopirolidin,sodum nitrit ile muamele edilmiş domuz pastırmasının kızartmasın sırasında,nitrozonornikotin ise tütünde bulunur.
Konuya dönecek olursak,nitrozolamanın ikincil aminler basamağında hemen nitrozaminler oluşur.Esasında çoğu nitroazminler çevre kirliliğinden alınan insan vücudunda sentezlenirler.Burada nitrat iyonu enzimler katalizörlüğünde indirgenir ve nitrit anyonun oluşur ve bunlarda vücutta var olan aminlerle birleşerek nitrozaminleri verirler.Birincil aminler ise kararsız diazonyum tuzlarını oluştururlar,bunlarda kararsız oldukları için sentetik amaçlı kullanılmayıp arillerle birleşip,daha kararlı bileşikler olan arildiazonyum tuzları oluşur ve bunlar daha kararlı olup sübstitüent oluşumlarında kullanılırlar.
İsmail Çelik
Aminler nitrozolanması yani aminler olarak nitröz asitlerle iyi bir şekilde gerçekleşen türlerdir ve bu amin nitrozil katyonundaki azotu atarak nükleofil gibi davranır.Birinci basamakta kaybedilen bu bir proton sonucu N-Nitrozolamin yani diğer adıyla nitrozaminler oluşur.Bunların neredeyse tamamı hemen hemen kanserojendir ve günlük hayatta çoğu zaman karşımıza çıkmaktadırlar.Konudan uzaklaşmama adına birkaç örnekle konumuza dönebiliriz.
Örneğin,nitrozopirolidin,sodum nitrit ile muamele edilmiş domuz pastırmasının kızartmasın sırasında,nitrozonornikotin ise tütünde bulunur.
Konuya dönecek olursak,nitrozolamanın ikincil aminler basamağında hemen nitrozaminler oluşur.Esasında çoğu nitroazminler çevre kirliliğinden alınan insan vücudunda sentezlenirler.Burada nitrat iyonu enzimler katalizörlüğünde indirgenir ve nitrit anyonun oluşur ve bunlarda vücutta var olan aminlerle birleşerek nitrozaminleri verirler.Birincil aminler ise kararsız diazonyum tuzlarını oluştururlar,bunlarda kararsız oldukları için sentetik amaçlı kullanılmayıp arillerle birleşip,daha kararlı bileşikler olan arildiazonyum tuzları oluşur ve bunlar daha kararlı olup sübstitüent oluşumlarında kullanılırlar.
İsmail Çelik
