Gençlerin yurt dışına yönelmesi

Vallahi billahi, şu son birkaç yılda gençlerin yurt dışına yönelmesi öyle bir hâl aldı ki, artık bir trenin kalkışını izler gibi bakıyoruz... Herkes bir yerlere gidiyor, herkes bir şeylerin peşinde. Ama abi, düşünsene bir kere: Bir kuşağın topyekûn "belki de başka bir yerde daha iyi olur" demesi, sadece ekonomik bir karar mı? Yoksa bu, ruhumuzun derinliklerinde bir yerde, görünmeyen bir duvara tosladığımızın işareti mi? Kim bilir... Belki de cevap ikisinin arasında, o gri bölgede bir yerde saklı.

Bir öğrenci düşün, yıllarca aynı sıralarda ter döktü, aynı sokağın aynı lambasının altında yürüdü. Sonra bir sabah uyandı ve kendi dilinde yazılmış bir iş ilanına değil, İngilizce bir başlığa tıkladı. O an, o basit tıklama aslında ne kadar büyük bir şeydi, biliyor musun? Kırılma noktasıydı. Vize başvurusu, dil sınavı, CV formatı derken... İşte o zaman anlıyor insan: Sınırlar sadece haritalarda değil, beynin içinde de bir yerde çiziliyormuş. Ve biz, o çizgileri silmek için kolları sıvamışız hep birlikte. Oysa aynı çizgileri silmek için burada kalıp da savaşan yok muydu? Vardı elbet... Ama onların sesi mi çıkmıyor, yoksa biz mi duymuyoruz?

Bak şimdi, diyelim ki gittin. Berlin'de bir kahve dükkanında oturuyorsun, yabancı bir dilin melodisi kulağına yabancı gelmiyor artık. Peki o an aklına ne geliyor? "İşte tam buradayım, hayal ettiğim yerdeyim" mi diyorsun, yoksa "Acaba annemin yaptığı mercimek çorbasının kokusu buraya neden gelmiyor?" diye mi soruyorsun... İkisi de aynı anda oluyor işte. İnsan denen varlık, işte bu yüzden çelişkiler yumağı. Bir yanda global bir köyün vatandaşı olma hevesi, öte yanda o köyün ortasında kaybolma korkusu. Teknik olarak bakarsan, yurt dışına gitmek artık 2000'lerin başındaki gibi değil. Ucak biletleri bir tık uzağında, konakl
konaklama platformları cebimizde, hatta arkadaşın arkadaşının kuzeni orada yaşıyor diye referans bile buluyorsun... Ama abi, işin içine bir kere girdin mi, o "bir tık" mesafesiyle gerçek hayat arasında koskoca bir okyanus olduğunu görüyorsun. Sigorta numarası, oturum izni, banka hesabı açarken istenen o üç belge... Her biri ayrı bir maraton. İşte tam bu noktada, teknik detayların içinde kaybolmamak için bir pusula gerek. O pusula ne peki? Sabır mı? Yoksa inadına bir inanç mı? Belki de ikisi de değil, sadece "neden buradayım?" sorusuna verdiğin o ilk cevap.

Bir düşünsene, her yıl binlerce genç aynı yola çıkıyor. Kimi mühendis, kimi doktor, kimi barista olarak başlıyor hayata başka bir ülkede. Ama hepsinin ortak bir ritmi var: Gece geç saatlerde ailesini arayıp ses tonunu kontrol etmek, yalnızlığı bir dost gibi kucaklamak, ve en önemlisi, bir yabancı gibi değil, o şehrin bir parçası gibi hissetmek için kendini zorlamak. Vallahi, bu cesaret değil de nedir? Ama işin sırrı şu: O cesareti gösterenlerin bir kısmı geri dönüyor. Neden? Çünkü gittikleri yerde aradıklarını bulamıyorlar mı? Yoksa buldukları şey, aslında burada bıraktıklarından daha mı ağır geliyor? İşte bu soruların cevabı, her bir gencin kendi iç yolculuğunda gizli. Biz dışarıdan sadece bir trenden bahsediyoruz, oysa her trende ayrı bir hikaye, ayrı bir kırılma anı var.

Tekrar ediyorum, bu bir kaçış değil... Ya da belki de bir kaçıştır, kim bilir? Ama önemli olan o kaçışın bir varış noktası olması. Sadece fiziksel bir varış değil, zihinsel bir varış. Mesela, bir genç Amsterdam'da bisiklet sürerken birden fark ediyor: Burada herkes bisiklet kullanıyor ama kimse kornaya basmıyor. İşte o küçük ayrıntı, bazen bir ülkenin kodlarını çözüyor. O kodları çözdükçe, "Ben bu kültüre ait miyim?" sorusu yerini "Ben nereye ait olduğumu seçme özgürlüğüne sahip miyim?" sorusuna bırakıyor. Ve işte o an, teknik anlamda bir beyin göçü değil, bir bilinç göçü yaşanıyor aslında. Peki ya sonra? Sonra ne oluyor, biliyor musun? O genç ya orada kalıp kendi küçük Türkiye'sini kuruyor bir apartman dairesinde, ya da dönüp burada başka bir şey inşa etmeye karar veriyor. İkisi de doğru, ikisi de yanlış... Ama ikisi de insan.