Karbokatyonlar (Karbonyum iyonu/metanyum (CH₅⁺) )

Karbon atomu bağ yapısını gösterirken bunu dört olarak belirler fakat karbon bazen bir proton daha kazanarak bu yapıyı bozar.En bilindik karbokatyon CH₃⁺ katyonu olan metil katyonudur ve oldukça kararsız bir yapıdadır,bu oran proton kazandıkça daha kararlı bir yapıya geçecektir.Burada şimdilik basit yapıda bir katyon olan metil katyonundan bahsettik kısaca,şimdi ise asıl konumuz olan karbonyum katyonu yani metanyumdan bahsedeceğiz.

Metanyum katyonu,metanın bir proton kazanmış halidir ve oldukça kararlı bir yapıdadır,sebebi ise bir metan yan ürünü olan bu katyon,rahat hareket ettiği için delokalize durumu söz konusudur,bu da zaten iyonun kararlı bir yapı dahilinde kendi durumunu koruması demektir.Bu iyonun kararlı olması demek daha hızlı davranması demektir ki,bu da yapılan araştırmaların bir reaksiyonda tepkimeye girenler ne kadar hızlı ise kararlılığı bir o kadar fazladır tezini destekler niteliktedir ve yine karbokayonu kararlı kılan diğer etken,alkil halojenürlerdir.Bir çok bileşik oluşturan bu radikaller,aynı zamanda her karbonun bağ yapısına katılan yapıyı daha da kararlı bir duruma getirir ki,bu da hızlı oluşuna grupların yine kararlılık kuşağındadır.

Çok iyi de bir proton verici bu madde,güçlü de bir asit olarak bilinir ve suda oldukça iyi br şekilde proton vererek çözünür,örneğin bir katyon burada elektron veriyor ise kararlılığı o yönde artar,elektron alıyorsa da kararlılığı düşecektir,yine elektron yoğunlaşması da buna bir örnektir,elektronun yoğunlaşması demek aynı zamanda katyonun kararlılığını da bu yönde etkiler,katyona eklenen alkil grupları da yine katyonun kararlılığını artırma yönünde bir etkendir.

İsmail Çelik