F
faust
Ziyaretçi
Alfa (α) partikelleri emisyonu ile parçalanma
Radyoaktif bir çekirdeğin kütle numarasından 4 atom numarasından 2 eksilmesiyle oluşan yüksek enerjili Helyum çekirdeğidir. (Helyum’un da çekirdek yapısı bu şekildedir.) Burada α-partikelleri çok yüksek enerjili olup (yaklaşık olarak 3-8 MeV’tur) artı yüklü olduklarından dolayı negatif kutba doğru kayarlar.
Alfa partikelleri +2 yüklü Helyum çekirdeği şeklinde yayılıp, başka atomlardan elektron kopararak onları katyon yaparken, kendi de nötralleşir. Hangi koşulda olursa olsun, bir çekirdek alfa ışımasına tabi tutulursa muhakkak yeni bir element oluşur. Bu tür parçalanmalar biyolojik olaylarda hemen hemen hiç görülmez. Alfa partikelleri başka maddelerle karşılaştıklarında onlarda uyarılma ve iyonlaşmaya sebep olurlar.
Beta (β) partikelleri emisyonu ile parçalanma
Beta partikelleri bir elektondur ve bir nötronun protona dönüşmesi sonucu oluşur. Burada enerji açığı alfa ışımasına göre hayli düşüktür ve ışıma sonucu çekirdekteki nötron sayısı 1 azalırken proton sayısı 1 artmaktadır. Ayrıca negatif oldukları içinde pozitif kutba doğru kayarlar.
Gamma (γ) Işınması
Yüksek enerjili, kısa dalga boylu nötr özellikte elektromanyetik ışınımdır dolayısıyla manyetik alanda sapmazlar. Röntgen ışınlarına benzerler fakat enerjice onlardan daha zengidir. Diğer elektromanyetik ışınımlar gibi ışık hızında (3.10^10 cm/sn) hareket ederler. Fotonlardan oluşmuşlardır. Bulundukları yerler ise, çoğu zaman alfa ve beta partikellerine eşlik etmeleridir.
Pozitron yayımlanması
Bir radyoaktif çekirdekte 1 tane proton, bir nötrona dönüşmesi sonuç açığa çıkan +1 yüklü taneciktir. Bu tanecik pozitrondur. Bu parçacığa +1 yüklü elektron olarak da düşünebiliriz. Pozitron manyetik alanda pozitif olduğu için negatife doğru kayar. Pozitron bozunmasında atom numarası 1 azalırken kütle numarası değişmez, yani çekirdekteki proton sayısı 1 azalırken nötron sayısı 1 artmaktadır.
Elektron yakalama
Elektron yakalaması olayında, atom çekirdeğindeki proton 1s orbitalindeki bir elektronu yakalar ve nötrona dönüştürür. Sonuçta proton sayısı 1 azalırken nötron sayısı 1 artar ve kütle numarası değişmezken atom numarası 1 azalır.
İsmail Çelik
Kaynaklar:
[1]. Prof.Dr.Yüksek Sarıkaya – Fizikokimya (Gazi Kitabevi Yayınları-2011)
[2]. Yrd.Doç.Dr.Soner Ergül – Genel Kimya (Anı Yayıncılık-2009)
Radyoaktif bir çekirdeğin kütle numarasından 4 atom numarasından 2 eksilmesiyle oluşan yüksek enerjili Helyum çekirdeğidir. (Helyum’un da çekirdek yapısı bu şekildedir.) Burada α-partikelleri çok yüksek enerjili olup (yaklaşık olarak 3-8 MeV’tur) artı yüklü olduklarından dolayı negatif kutba doğru kayarlar.
Alfa partikelleri +2 yüklü Helyum çekirdeği şeklinde yayılıp, başka atomlardan elektron kopararak onları katyon yaparken, kendi de nötralleşir. Hangi koşulda olursa olsun, bir çekirdek alfa ışımasına tabi tutulursa muhakkak yeni bir element oluşur. Bu tür parçalanmalar biyolojik olaylarda hemen hemen hiç görülmez. Alfa partikelleri başka maddelerle karşılaştıklarında onlarda uyarılma ve iyonlaşmaya sebep olurlar.
Beta (β) partikelleri emisyonu ile parçalanma
Beta partikelleri bir elektondur ve bir nötronun protona dönüşmesi sonucu oluşur. Burada enerji açığı alfa ışımasına göre hayli düşüktür ve ışıma sonucu çekirdekteki nötron sayısı 1 azalırken proton sayısı 1 artmaktadır. Ayrıca negatif oldukları içinde pozitif kutba doğru kayarlar.
Gamma (γ) Işınması
Yüksek enerjili, kısa dalga boylu nötr özellikte elektromanyetik ışınımdır dolayısıyla manyetik alanda sapmazlar. Röntgen ışınlarına benzerler fakat enerjice onlardan daha zengidir. Diğer elektromanyetik ışınımlar gibi ışık hızında (3.10^10 cm/sn) hareket ederler. Fotonlardan oluşmuşlardır. Bulundukları yerler ise, çoğu zaman alfa ve beta partikellerine eşlik etmeleridir.
Pozitron yayımlanması
Bir radyoaktif çekirdekte 1 tane proton, bir nötrona dönüşmesi sonuç açığa çıkan +1 yüklü taneciktir. Bu tanecik pozitrondur. Bu parçacığa +1 yüklü elektron olarak da düşünebiliriz. Pozitron manyetik alanda pozitif olduğu için negatife doğru kayar. Pozitron bozunmasında atom numarası 1 azalırken kütle numarası değişmez, yani çekirdekteki proton sayısı 1 azalırken nötron sayısı 1 artmaktadır.
Elektron yakalama
Elektron yakalaması olayında, atom çekirdeğindeki proton 1s orbitalindeki bir elektronu yakalar ve nötrona dönüştürür. Sonuçta proton sayısı 1 azalırken nötron sayısı 1 artar ve kütle numarası değişmezken atom numarası 1 azalır.
İsmail Çelik
Kaynaklar:
[1]. Prof.Dr.Yüksek Sarıkaya – Fizikokimya (Gazi Kitabevi Yayınları-2011)
[2]. Yrd.Doç.Dr.Soner Ergül – Genel Kimya (Anı Yayıncılık-2009)
