Çok eski bir web tarayıcısı kullanıyorsunuz. Bu veya diğer siteleri görüntülemekte sorunlar yaşayabilirsiniz.. Tarayıcınızı güncellemeli veya alternatif bir tarayıcı kullanmalısınız.
Alm. Solipsismus, Fr. solipsisme, İng. solipsism, Lat. solus = yalnız, tek; ipse = ben, es. t. eneiye
1. "Yalnız ben varım, benden başka her şey yalnızca benim tasarımımdır." diyen; öznel ben'i..bilinç içerikleriyle birlikte tek gerçek, tek var olan olarak kabul eden felsefe görüşü (kuramsal bencillik).
2. Felsefede yöntem açısından çıkış noktası olarak ben'i alan görüş (yöntemse) tekbencilik. Descartes, Driesch).
3. Ahlak açısından yalnızca kendinin yaşama savını tanıyan, kendi ben'ini yaşamın ve gerçekliğin özeği yapan görüş (ahlaksal bencillik. Stirner).
her canlı doğum anında tektir; ben-cildir; bunda yatsınacak/yadırganacak/eleştirilecek bir şey yoktur. insanın içerisinde bulunduğu sosyal/kültürel/ekonomik/politik çevresi onu ne denli sosyalleştirir ya da ne denli ben-cilleştirir buna bakmak gerekir. davranışlar/edimler/edimsizlikler içerisinde bulundukları üretim aletleri ve ilişkilerinden kopuk değildir. ancak birey ne olursa olsun tarihsel belleği ile dayatmalar karşı durabilecek bir yetkinlikte doğar; önemli olan da bunu ortaya koymasıdır derim.
Bu soruyu somamın nedeni, bu konu hakkında pek bilgi sahibi olmayışım ve öğrenme isteğim. Öünkü bizler paylaşımcı ve toplumcu olarak yetiştirildik. İnsanların fikirlerine saygı duymak ve fikirleri paylaşıp doğruyu bulmak üzere yoğurulduk. Ancak ben şimdi, sanki, kendimi biraz ben merkezci olmuşum gibi hissedebiliyorum.
Acaba bu durum, kendimi koruma adına, kabuğuma çekilme anlamına geliyor olabilir mi? Oysa daha önceleri ben merkezci değildim. Bu konu sanıyorum, felsefeden çok psikolojiyi ilgilendiriyor. Yanılıyor muyum?
bunun psikoloji ile ilgisi olduğu kadar, üretim yapısı; üretim-tüketim ile de ilgisi ve bu nedenle toplum/soyal olgu ile de ilgilidir. bu sorunu genel tartışma içerisinde değerlendirmek olanaklıdır. neden ben-merkezli olunur?
kişi tek başına ne bireyci ne de kolektif/paylaşımcı olabilir. her iki olgu da toplumsal dinamiklerde ve çoğulun içerisinde yaşanır. kişi istediği kadar paylaşımcı yapıda olsun, içinde bulunduğu birey topluluğu paylaşımcı değilse bunu/paylaşımcılığı gerçekleştiremez.
hayır bu kadar daraltılamaz. bencillik çok ayrı bir olgu ben-merkezli düşünmek çok ayrı bir olgudur. birinde nesnel ve tinsel çıkarlar gözetilirken diğerinde var-oluş ben ile açıklanmaya çalışılmaktadır.
Bana göre her insan bir dünyadır. Bu açıdan düşündüğümde her insanın bazen ben merkezli düşünmesi normal sayılabilir. Bunu tüm yaşama yaymaya kalkışmak sanırım tehlike olan. Sonuçta her şey bilinçle ilgili. Psikoloji, sosyoloji ve felsefe bilimsel olarak guruplama ve akım olarak değerlendirmiş sadece.
Neden empati yapıyoruz? Dünyanın kendi çevremizde dönmesinin mümkün olmadığı bilinci ile değil mi? Empati yapamayanlar "ben merkezli" ler bence ve her yerde baş belası olabilecek şekle dönüşebiliyorlar.