Forumumuza Hoş Geldiniz

Hoşgeldiniz. Ücretsiz içerikler ve özel hizmetler sizi bekliyor. Hemen üye olun!

TAMPON ÇÖZELTİLER (Lütfi ŞAHİN)

F

faust

Ziyaretçi
Kimya bilimi,çok geniş araştırma konularını inceleyen ve bu konuların bilinmezliklerini çözmeye çalışan bir bilim dalıdır.Genel manada kimya “maddenin iç yapısını inceleyen” bir bilim dalı olarak ifade edilmektedir.Ancak maddelerin çeşitliliği o kadar fazladır ki,sadece elektriği iletme özelliğine göre bile maddeleri incelemek, başlı başına bir bilgi topluluğunun bilinmesini gerektirmektedir.Zannedildiği gibi,kimya bilimi sadece periyodik cetvel sınıflandırması ve özellikleri ile uğraşmamakta,aksine bileşik ve moleküler düzeyde yüzlerce ve hatta binlerce alt bölümde inceleme yapmaktadır.Özellikle teknik çalışmaların ivme kazandığı 20.yy biliminde,kimya bilimi de çok yol katetmiş ve alet ve araçların çeşitliliği sayesinde ileri bir bilgi yumağı haline gelmiştir.
Kimya biliminin incelediği bir alt bölümü ise sulu çözeltilerinde H iyonu veren asitler ile sulu çözeltilerinde OH iyonu veren bazlar oluşturmaktadır.Asit ve baz kavramı,çoğumuzun yabancı olmadığı terimler olup günümüzde on yaşındaki çocukların dahi konuşmalarında yer almaktadır.Yediğimiz sebze ve meyvalardan tutunda tuvaletlerde kullanılan sıvı maddelere kadar bir çok şeyin yapısında bu maddelerden bulunmakta ve endüstriyel sahada kullanım alanlarının büyük olması nedeni ile de,şirketlerin argeleri tarafından da üzerlerinde büyük araştırmalar yapılmaktadır.
Daha önce de ifade ettiğim gibi,asitler sulu çözeltilerinde H iyonu vermekte ve bazlar ise sulu çözeltilerinde OH iyonu vermektedir ve bu verdikleri iyonların derişimi yani yüzde ifadesi ile de o çözeltinin “pH” denilen ifadesi bulunbmaktadır.”Ph” denilen ifade ile bir çözeltinin asit mi yoksa baz mı olduğunu bulmakla kalmayız;aynı zamanda çözeltinin ne derece kuvvetli asit ya da ne derece kuvvetli baz olduğu ifadesini de bulmuş oluruz.Normal şartlar altında pH ifadesi 14’e kadar ifade edilir ve pH=7 ifadesi nötr olarak kabul edilir.İşte pH’ı 7’nin altında kalan çözeltiler H iyonu bakımından zengin olan çözeltilerdir,yani bunlar asidik çözeltilerdir.pH’ı 7’nin üzerinde olan çözeltiler ise OH iyonu bakımından zengin olan çözeltilerdir,yani bunlar bazik çözeltilerdir.pH’ı 7 olan çözeltiler ise nötr çözeltilerdir ve nötr çözeltilere en güzel örnek ise saf sudur.Bir çözeltinin pH’ı ne kadar 7’nin altında ise o kadar asidik;ne kadar 7’nin üstünde ise o kadar bazik diye ifade edilir.Asidik çözeltilerin en belirgin özellikleri ise tatlarının ekşi olup mavi turnusol kağıdını kırmızıya çevirmeleridir.Bazik çözeltilerinin en belirgin özellikleri ise tatlarının acı olup kırmızı turnusol kağıdını maviye çevirmeleridir.
Aklınıza belki şöyle bir soru gelebilir;asitler ve bazlar birleşecek olursa ne olur?Böyle bir birleşme sonucu nötrleşme reaksiyonu gerçekleşir ve pH ifadesi 7’ye yaklaşmış olur,eğer birleşen asit ve bazın derişimi ve miktarı aynı ise o taktirde pH, 7 olur.İşte,asite karşı baz ve baza karşı asit tepkimesi vererek dengeleme yapan bazı çözelti tipleri vardır ki,bunlara “tampon çözeltiler” adı verilmektedir.Bu çözeltiler sayesinde ortamın pH değeri korunmakta ve ortama eklenen çözeltinin taşıdığı pH değerinin ortamı etkilemesini önlemektedir.Örneğin,pH değerinin 5 olması gereken bir ortamda bu tampon çözelti konulursa ve arkasından pH değeri 1 olan bir çözelti eklenecek olursa,tampon çözelti ve p H değeri 1 olan çözelti etkileşime girerek ortamın pH değerinin değişimi önlenmiş olur.Bu olay ise özellikle canlı organizmalar için çok büyük sorunların aşılmasını sağlamaktadır.
 

Yeni Konular

Üst